Sengseming Asmaragama

Asmaragama

saking alaming alimut
gaibing Allah sajati
tumitis ing dalêm rahsa
rahsaning priya duk lagi
sêngsêming asmaragama
pamoring jalu lan èstri

Tembang Kinanthi pupuh ke 9
Sêrat Sastrajendra Hayuningrat
Angabèi IV, c. 1900, #1317

Tembang ke 9 Kinanthi pupuh ke 11
Kridhawasita
Purbadarsana, 1946, #1196

---

Sêrat Sastrajendra Hayuningrat

Angabèi IV, c. 1900, #1317

Kinanthi

1. kinanthi amurwèng kayun | wuryaning wasita jati | jatine kang tinarbuka | kawruh adi kang piningit | sastrajendra hayuningrat | kang môngka wadining bumi ||

2. sastra têgêse pan kawruh | yèku paningal kang êning | arja puniku minulya | sukci kang ananirèki | endra pan agung asamar | anglimputi saananing ||

3. sèsining kang buwana | yèku jatining ngaurip | jumênêng langgêng priyôngga | kang kawasa paring urip | kang gumlar ing bumintara | sanggyaning para dumadi ||

4. yèku kang wênang sinêbut | Allah Tangala sajati | kang agung mulya datira | kang elok sipatirèki | ingkang wisesa asmanya | sampurna apngalirèki ||

5. wèh ayuning rat sawêgung | amarna sipat sakalir | kang andum rahsaning jagad | anyamadi ganal alit | kang kawasa wicaksana | kang adil murah ing dasih ||

6. tan ana ingkang nyakuthu | jumênêng urip pribadi | ing satuhune dat sipat | asma apngaling Hyang Widhi | wus dumunung ing kaanan | ananing manungsa iki ||

7. katitipan rahsanipun | Pangeran Kang Maha Sukci | puniku wahananira | dating sastra kang piningit | sotyadi sasangkaning rat | mêngku prasidaning dadi ||

8. arjaning parasdya nulus | kang kawasa amumpuni | saliring rasa dumina | lêlantaraning ngaurip | tumuruning sastra cêtha | jumênêng nukat ginaib ||

9. saking alaming alimut | gaibing Allah sajati | tumitis ing dalêm rahsa | rahsaning priya duk lagi | sêngsêming asmaragama | pamoring jalu lan èstri ||

10. duk mêdhar rahsaning kakung | lênyêp murcitaning aksi | tiniyup ing kanikmatan | ing kono pamorirèki | dating atma kang wisesa | kadim sajatining urip ||

11. amoring dat lan rasèku | ingaran wadi lan mani | tumiba ing guwa garba | acampuh kalawan madi | yèku rahsaning wanita | kumpule dadi sawiji ||

12. aran manikêm puniku | yèku wêwadhahing urip | wujud siji catur aran | mani madi lawan wadi | maningkêm [= manikêm] sakawanira | yèku wijining dumadi ||

13. dadining manungsa iku | saking warna catur singgih | dene wiji kang ngaranan | sarining bumi lan gêni | miwah sarining maruta | sakawan pathining warih ||

14. kang samya ingakên iku | laire sipating Widhi | wus wujud nèng catur rahsa | yèku baboning jasmani | minôngka sêsandhanira | abuning roh kang sajati ||

15. abuning roh têgêsipun | baboning nyawa sakalir | kang nguripi sakèh rasa | ingaran nyawa rohkani | yèku tohjalining sastra | sipat cahya Muhkamadi ||

16. Mukamad ing têgêsipun | wênang sinêmbah pinuji | sêsirahing kanikmatan | rasaning buwana yêkti | satuhu sêsotyaningrat | nirmala waluya jati ||

17. jatine sapa ingkang wruh | rêsmining jagad puniki | minulya ing uripira | sinung padhanging panggalih | praptaning pati sampurna | dumunung ing swarga luwih ||

18. uriping suksmanirèku | anunggal Hyang Suksma Sukci | wus roro-roroning tunggal | tan kêna ingaran kalih | iya uriping kawula | satuhu uriping Gusti ||

19. kawasa wisesanipun | kawula kalawan Gusti | tan kêna yèn pisahêna | sampurna purwaning dadi | langgêng kauripanira | si kombang anèng swargadi ||

20. anuksmèng sagara madu | madu maduning ngaurip | nyamadi jiwa raga [= anyamadi jiwa raga] | iya ragane pribadi | kang kawasa marna sipat | sipating manungsa iki ||

21. dadi saking rasa catur | kang wus kajarwa ing ngarsi | mani iku dadi rupa | madi uripe ing ati | wadi dadi ngakal nyata | manikêm nyawanirèki ||

22. wujuding catur warnèku | katôndha nèng netra sami | manikêm undêring netra | mani iku dadi manik | wadi pêputihing tingal | dene kang ingaran madi ||

23. urip ing netranirèku | warna ingarane singgih | rahsaning paningal nyata | punika ingaran madi | de wiji kang catur aran | sarining bumi pan dadi ||

24. carmaning manungsa iku | sari gêni dadya daging | sarining angin dadya rah | pathining banyu pan dadi | tulang myang otot prasamya | sampurnaning wujud yêkti ||

25. kang wadhag lawan kang alus | saking kodrating Hyang Widhi | padha minôngka warana | dadya sêsandhaning urip | uripe pinaring tôndha | rahsa kang karasa sami ||

26. pininta-pinta pinatut | ing papan êmpanirèki | kabèh iku aran nyawa | ana jalu ana èstri | padha minôngka busana | lantaran karsaning Widhi ||

27. marma kang marsudi kawruh | aywana katungkul sami | dipun wruh ing sangkan paran | sangkan paraning dumadi | paran praptaning kasidan | wruh kasampurnaning pati ||

28. lah baya ngêndi gonipun | Pangeran kang paring urip | dèn wruh sajatining rêtna | jroning cipta dèn kaliling | akèh sotya sama rupa | aja nganti salah dalih ||

29. titipan umurirèku | dèn katur mring kang nitipi | kabèh sagolonganira | gulungên dadi sawiji | yèn wus gumolong kang cipta | ulihna purwaning dadi ||

http://www.sastra.org/agama-dan-kepercayaan/81-wulang/1420-sastrajendra-hayuningrat-angabei-iv-c-1900-1317

---

Sêrat Kridhawasita

Purbadarsana, 1946, #1196

Piwulang kangge lair saha batos, tumrap ing môngsa punika
Dening: R. Purbadarsana Surakarta.
Kawêdalakên dening: P.B.P.N.I. Surakarta.

9. Kinanthi

1. nak-anak dipadha emut | piwêlingku kang nèng ngarsi | elingana mulabuka | ananira duk ing nguni | rama ibu lêlantaran | sêngkêran gènmu tumitis ||

2. tumètès gya dipun kandhut | ing guwa garbaning bibi | laminira sangang côndra | ibumu nama garbini | mara anggèr piyarsakna | sêmakên sajroning ati ||

3. apalanku trima lowung | kinarya anggrenda pikir | sastrajendra hayuningrat | wuryaning wasitajati | jatining kang tinarbuka | kawruh adi kang piningit ||

4. sastra têgêse pan kawruh | yèku paningal kang wêning | arja minulya têgêsnya | suci ing ananirèki | endra pananggulang samar | anglimputi saananing ||

5. sasine [= sèsine] kang bawana gung | yèku jatining ngaurip | jumênêng langgêng priyôngga | kang kawasa paring urip | kang gumlar nèng jagad raya | sangyaning para dumadi ||

6. yèku kang wênang sinêbut | Allah tangala sajati | kang anggung mulya datira | kang elok sipatirèki | kang kawasa wicaksana | kang adil murah mring dasih ||

7. wèh ayuning rat sawêgung | amarna sipat sakalir | kang andum rahsaning jagad | anyamadi agal alit | ingkang wisesa asmanya | sampurna apngalirèki ||

8. tan ana ingkang nyakuthu | jumênêng urip pribadi | ing satuhune dat sipat | asma apngaling Hyang Widhi | wus dumunung ing kaanan | ananing manungsa iki ||

9. katitipan rasanipun | Pangeran Kang Maha Sukci | punika wahananira | dating sastra kang piningit | satuhu sêsotyaning rat | mêngku prasidaning dadi ||

10. arjaning parasdya nulus | kang kawasa amumpuni | saliring rasa dumina | lêlantaraning ngaurip | tumuruning sastra cêtha | jumênêng nugat ginaib ||

11. saking alaming alimut | gaibing Allah sajati | tumitis ing dalêm rahsa | rahsaning priya duk lagi | sêngsêming asmaragama | pamoring jalu lan èstri ||

12. duk mêdhar rahsaning kakung | lênyêp murcitaning ngaksi | tiniyuping kanikmatan | ing kono pamorirèki | dating atma kang wisesa | kadim sajatining urip ||

13. amoring dat lan rasèku | ingaran wadi lan mani | tumiba ing guwa garba | acampuh kalawan madi | yèku rahsaning wanita | kumpule dadi sawiji ||

14. aran manikêm puniku | yèku wêwadhahing urip | wujud siji catur aran | mani madi lawan wadi | manikêm sakawanira | yèku wijining dumadi ||

15. dadining manusa iku | saking catur warni singgih | dene wiji kang ingaran | sarining bumi lan gêni | miwah sarining maruta | sakawan pathining warih ||

16. kang samya ingakên iku | laire sipating Widhi | wus wujud nèng catur warna | yèku baboning jasmani | minôngka sasandhanira | abuning roh kang sajati ||

17. abuning roh têgêsipun | baboning nyawa sakalir | kang nguripi sakèh rasa | ingaran nyawa rohani | yèku tohjalining sastra | sipat cahya mukamadin ||

18. mukamad ing têgêsipun | wênang sinêmbah pinuji | sêsirahing kanikmatan | rahsaning bawana yêkti | satuhu sêsotyaning rat | nirmala maluya jati ||

19. jatine sapa ingkang wruh | rêsmining jagad puniki | minulya ing uripira | sinung padhanging panggalih | praptaning pati sampurna | dumunung ing swarga luwih ||

20. uriping sukmanirèku | anunggal Hyang Sukma Jati | wus roro-roroning tunggal | tan kêna ingaran kalih | iya uriping kawula | satuhu uriping Gusti ||

21. kawasa wisesanipun | kawula kalawan Gusti | datan kêna pinisahna | sampurna purwaning dadi | langgêng kauripanira | si kombang anèng swarga di ||

22. anukmèng sagara madu | madu-maduning ngaurip | kang nyamadi jiwa raga | iya ragane pribadi | kikawasa [= kinawasa] marna sipat | sipating manusa iki ||

23. dadi saking rahsa catur | kang wus kawahya ing nguni | mani iku dadi rupa | madi uripe ing ati | wadi-wadi ngakal nyata | manikêm nyawanirèki ||

24. wujuding catur warnèku | katôndha nèng netra mami | manikêm undêring netra | mani iku dadi manik | wadi pamutih ing tingal | dene kang ingaran madi ||

25. uriping netranirèku | warna ingarane singgih | rahsaning paningal nyata | puniku kang aran madi | de wiji kang catur aran | sarining bumi pan wadi ||

26. carmaning manusa iku | sari gêni dadya daging | sarining angin dadya rah | pathining banyu pan dadi | balung myang otot prasamya | sampurnaning wujud yêkti ||

27. kang wadhag miwah kang alus | saking kodrating Hyang Widhi | padha minôngka warana | dadya sasandhaning urip | urip pinaringan tôndha | rahsa kang karasa sami ||

28. pininta-pinta pinatut | ing papan êmpanirèki | kabèh iku aran nyawa | ana jalu ana èstri | padha minôngka busana | lantaran karsaning Widhi ||

29. marma kang marsudi kawruh | aywa na katungkul sami | dipun wruh ing sangkanparan | sangkanparaning dumadi | paran praptaning kasidan | wruh kasampurnaning pati ||

30. lah baya ngêndi gènipun | Pangeran kang paring urip | dèn wruh sajatining rêtna | jroning cipta dèn kaliling | akèh sotya madha rupa | aywa kongsi salah dalih ||

31. titipan umurirèku | dèn katur mring kang nitipi | kabèh sagolonganira | gulungên dadi sawiji | yèn wus gumolong ing cipta | ulihna purwaning dadi ||

32. dhuh pra mudha pamêlingku | aja kêmba maca ngliling | isining Kridhawasita | supaya wiwit mêruhi | laku jantraning ngagêsang | tan wurung nêmahi lalis ||

33. rampunging pangarangipun | Kridhawasita nyarêngi | Sênèn Lêgi kaping sanga | Ruwah Jimawal kang warsi | sinangkalan swarèng arga | amakewuhi nagari ||
[Sengkalan: swarèng arga amakewuhi nagari (Sênin Lêgi, 9 Ruwah 1877 A.J., Selasa, 9 Juli 1946 A.D.)]

http://www.sastra.org/agama-dan-kepercayaan/78-kebatinan-dan-mistik/1101-kridhawasita-purbadarsana-1946-1196

---